Home Uncategorized NJË TUFË VARGJESH PËR 21 MARSIN - DITËN NDËRKOMBËTARE TË POEZISË

NJË TUFË VARGJESH PËR 21 MARSIN – DITËN NDËRKOMBËTARE TË POEZISË

Që nga viti 1999, nga Organizata e Kombeve të Bashkuara për Arsim, Shkencë dhe Kulturë (UNESCO), 21 marsi është shpallur Ditë Botërore e Poezisë.

Dita botërore e poezisë është konceptuar si një ftesë për të reflektuar mbi fuqinë e gjuhës dhe zhvillimin e plotë të kapaciteteve kreative të secilit prej nesh.

Poezia është një ndër gjinitë letrare ku porosia e poetit shprehet me anë të vargjeve dhe si e tillë ajo ashtu konsiderohet si lloji më i vjetër i krijimtarisë letrare.

Në historinë e njerëzimit, në fillimet e letërsisë, çdo shprehje konsiderohej si poezi gjë që më vonë Aristoteli me veprën e tij “Poetika”, e quante poezinë diçka më filozofike dhe universale në krahasim me historinë që i tregon gjërat ashtu siç kanë ndodhur.

Prandaj ai e ndau poezinë në tri gjini, në poezi lirike, poezi dramatike dhe epope.

Me rastin e kësaj dite, sjellim një tufë poetike nga katër autorë të shquar shqiptarë: Ali Podrimja, Fatos Arapi, Ismail Kadare dhe Resul Shabani.

 

ALI PODRIMJA

 

PARISI, VENDLINDJA

Do të hyjmë në Paris
gurin tonë aty do ta ngulim,
nuk do të na presë Teuta, Genti,
nuk do të na presë hordhi e egër romake,
nuk do të na presë njeri i gjallë.

Në Paris do të hyjmë;
ëndërrat do t’i varim në krahë të lejlekëve
te një krua do t’i lajmë sytë, duart lythore,
do t’i lëmë netët ballkanike pas shpine
vallet, këngët, baladat, përrallat,
vetëm fyellin do ta marrim
t’i biem kur të na rrokë malli,
kur humbim në grumbullin e klosharëve,

të hijeve,
të minjve,
deri vonë rrugëve të Parisit në metro marramenthi:
do t’i marrim erë ftoit të vendlindjes
për kohët pis do të flasim me gishta,
nuk do të shkelim asnjë mizë,
nuk do të trembim asnjë zog,
nuk do të derdhim zjarr, vrer,
mbi kokë të njeriut,
Evropës së përgjumur s’do t’i përulemi
as perëndive të krisura.
Ma jep besën, Lum Lumi,
se nuk do të harrojmë vendlindjen.

Paris, maj 1981

 

ME JETUE

(Tim biri, Lumit)
Erdhe në jetë
Nuk ka më nevojë për kuje, lutje
Kryesorja të jetosh

Këtë gur ta hedhësh më larg se Unë
Prandaj:
Bukën ta pjekësh dy herë nën saç
Ujin ta ziesh deri në shkallën 99
Derisa të mbetesh ti i vetmi kërthi në ajër
në kohë kosmos.

 

TI DHE UJI

Diellin ta shikosh nga hija e plepit
Dhe ta matësh
Kur hijen tënde s’mund ta kapërcesh më
Qenit ruaju se të kafshon ajo kafshë shtëpiake
Besnik i madh i Njeriut
Nga kafshimi i gjarprit mund të shpëtosh
Macen nxirre nga fjalori yt gjithsesi
Ajo s’është simbol i kohës sate as i artit tënd

(Unë gjthmonë ia kam frikën edhe Lules edhe
Femrës)

Kur të flasësh fol të dëgjohesh në bjeshkë
të dëgjohesh në shkretëtirë
Për të dytën herë mbetesh pa kokë ose kush
nuk të beson:
Sa më pak shikoje veten në pasqyrë
Dhe kurrë mos mendo: I pari
Ai që ka ekzistuar para teje jam UNË
Ai që do të kujdeset për ditët e mia të mbrama
Për ëndrrat e mia e qetësinë je Ti
Me pleh kurrë mos u pajto: Nxirre në gjysmë
të natës
në pikë të vapës
Asgjë mos rrit asgjë mos krijo me dhunë
Rast i humbur nuk je edhe pse pylli
dendësohet
Mund ta kalosh natën në Kullën time të vetmuar
në botë
Dhe si të duash Ti Lumi
Kryesorja: jetën ta jetosh pa e vrarë
Dhe pa të mbetur në këmbë ndonjë therrë
e saj e zezë
Bashkudhëtari im
Ta provojmë vetveten derisa kemi frymë.

 

KUSH DO TA VRASE UJKUN

(F. Altimarit)

Dhe lëtini tha

Po qe se takon
Arbëreshin dhe Ujkun
Vraje Arbëreshin

Dhe kur fjala i ra në vesh
Arbëreshi buzëqeshi
Dhe drodhi një cigare

Po qe se më vret mua
more i gjorë
Kush do ta vrasë Ujkun?!

Mjerë kopeja

(Kozencë, 1988)

 

UNË, BIRI YT, KOSOVË

Unë, biri yt, Kosovë t’i njoh dëshirat e heshtura,
t’i njoh ëndrrat, erërat e fjetura me shekuj,
t’i njoh vuatjet, gëzimet, vdekjet,
t’i njoh lindjet e bardha, caqet e tuka të kulluara;
ta di gjakun që të vlon në gji,
dallgën kur të rrahë netëve t’pagjumta
e të shpërthej do si vullkan:-
më mirë se kushdo tjetër të njoh, Kosovë.
Unë biri yt.

 

EPIKA

Me shekuj kam shitur gjakun
e rritur jam me gjakun e shitur
Me shekuj kam hëngër me veten
e ditur s’kam të qesh me veten c tepruar…
Miq,

Kosova është gjaku im që nuk falet!

 

GURI.

(Pres me dite tres perdite)

Hudh gurin ne hapesi
sizifi plak me mund!
Prape e hudh dhe e hudh
vale e me vale e i gjalle.

Pres me dite tres perdite
hapesi e hapesi kerkon!
Rrenje leshon ne mundesi
ne pamundesi erna tremb.

Hudh gurin ne hapesihapesi
ç’pon e ç’pon
Kohera e kohera pergjak
dhe mund Sizifin plak.

LIRIA ESHTE E TMERRSHME

Dikund i kam pare keto fytyra
Dikund jam takuar me keta njerez
Edhe kete muzik e kam degjuar
Ndoshta vellau im Aleksander Moisiu
ma ka derguar ndonje kartpostale
nga Salzburgu nga Vjena
Ose ne ndonje shirit filmi
ka mbyllur tere kete madheshti shpirterore
para Vdekjes te me trimeroje
Keto fytyra i kam pa dikund
dhe kjo muzik me ka zgjuar shpesh
Ndoshta Lojza dhe une si djerradites
te fundshekullit
Evropes kur kerkonim Lundwigun
ate zbulues te madh te shpirtit njerezor
Ja maje thikave ngjutem duarthate kembezdathur
Qetesine mbreterore te Villa Waldbertes
ne Ballkanin e lulekuqeve ta hap
Ta kujtoj nje cast te lumtur nga Golgota ime
ne shtepine te breshkes
cdo gje ishte e tmerrshme
edhe liria

………………………..

FATOS ARAPI

 

Nuk mbyllem dot

S’kam fuqi më as të trishtohem
Jemi anije pa spirancë
Mes erërave të egra të kundërta.
Peshqit Ilafazanë shurdhojnë qiellin
Më jepni ju një copë ironie,
Se nuk e gjej dot në veten time,-
Një copëz ironie
Sa gjysmëz e krahut të zogut,-
Të mbrohem nga shirat e verdhë
Të predikimeve të apostujve të lajthitur.
Të gjithë na kanë faj dhe askush:
Deshëm të krijohemi në asgjësimin tonë
Tani gjithë dritaret e shpirtit
Janë hapur, bymyer e kalbur
Nga shirat e lotëve,-
Dhe s’mbyllen më dot.

Mund të hyjë kush të dojë.

 

Si s’të desha pak më shumë

Unë e desha përtej vdekjes,
Ashtu dashurova unë
Edhe prap s’ia fal dot vetes:
S’i s’e desha pak më shumë…

Pak më shumë ku shpirti thyhet,
T’i them ndarjes: – Prit, ca pak…
Të gënjejmë mallin që s’shuhet,
Kujtimin të gënjejmë pak.

Përtej vdekjes, përtej botëve,
Atje ku nis “ca pak” tjetër,-
Asaj që më rri mes Zotave:

“Si s’të desha pak më tepër..

Gloria Victis (Lavdi Humbësve)

Sepse jemi ne humbësit e mëdhenj.
Artin e shkëlqyer të humbjes
Ne e kemi ngritur në fat.
Sepse ne, vetëm ne, dimë të gabojmë.
Ne gabojmë në miqësi, dhe humbasim.
Ne gabojmë në dashuri, dhe humbasim.
Ne gabojmë në shpresat tona, dhe humbasim
Zaret e bardhë të fateve tona
Ne i hedhim para – dhe vazhdojmë
T’i hedhim ato edhe mbasi ta kemi kaluar Rubikonin.
Të gjithë na kanë faj dhe askush.
Të tjerët vetëm fitojnë,
Ndërsa ne jemi populli humbës

I humbjeve të mëdha.Zemra jonë
Eshtë një mollë e artë dhimbjeje.
Nuk duam të njohim pushtetin e errët të smirës,
Dhe gabojmë, nuk e njohim
Lakminë akrep të pushtetit, dhe gabojmë.
Sepse ne-vetëm ne! Dimë të gabojmë.
Këmbët tona të zbathura janë ato gjethe vjeshte
Që bien dhe ecin në rrugë; shpirti ynë
Eshtë prej lënde të brymtë trishtimi,
Të gjithë mund ta vrasin.
Të tjerët jo, ata janë fitonjës të përjetshëm,
Ata s’humbasin kurrë, sepse
Kurrë nuk gabojnë.

Ndërsa ne gabojmë – ashtu siç dimë vetëm ne!
Artin e shkëlqyer të humbjes
Ne e kemi ngritur në fat.
Dhe i kemi kthyer krahët lavdisë fitonjëse.
Ne njohim vetëm lavdinë e popullit
Të humbjeve të mëdha. Sepse ne
– po vetëm ne!-
Jemi të vërtetë.

 

Akreonti Rrjedh po Karont nuk Ka

Si të kthehem prapa kur udhën s’e di?
Prej pikëllimi lumi buçitës i natës
E unë rrah brigjet e errëta këtu.

Akeronti rrjedh po karont nuk ka.

Tregomë një va ku te kaloj.
Ti i njeh guvat dhe vorbullat e frikshme.
Tregomë një va, vëllai im,
Ku të kaloj Akerontin
Dhe të arrij.
Akeront rrjedh po karont nuk ka.

 

Ditë Tiranase

Ti mbyll derën pas e nisesh
Në mesin e rrugës takon ditën
Që të pyet e hutuar: – Nga të shkoj?
Shpresën e ushqejnë me shpresë, –
Pastaj shpresës i vrasin shpresën.
Vetëm pasqyrat ndryshojnë,
Teknologjia përsosëse e tyre, –
Fytyrat janë po ato.
Jo, ti, – hija jote shkrin në gotën me ujë
Diellin dhe kokrrën e aspirinës, –
Ke dhimbje të forta koke.
E di: zembereku i zemrës sime
Eshtë pluhurosur , – kur do të vijë Ajo,
Me frymën e saj t’i fryjë,
Të ndjej ecjen tingëlluese të kohës.
Në qiellin e Tiranës, një unazë e zjarrtë
Fluturon nga syri në sy –
Kërkon gishtin e nuses.
Kërciti gonxhe e zambakut tek çelej,
Dhe marsi eci para meje.
Të paktën, o zot, akoma jemi njerëz
Respektojmë dallëndyshet dhe vdekjen.

Çast Buzë Jonit

Dhe vargjet erdhën me ritme të kaltra
Nër degë të tyre figurat e gjelbra
Çelin – si gjethet nëpër portokalle.
Nën degëza vargjesh fëshfërijnë figurat,
Si mbrëmjes Jonit fletësat e ullinjve.
E mbusha gojën me erëra të Jonit,
Ndjej nëpër dhëmbë kokrizat e jodit,
Shoh se si thyhen mirazhet mes valësh,
Se si thërmohen përflakjet mes gurësh…
Dhe jam i tëri
grimca dritaresh e ngjyrash.

 

Atdheu

Atdheu është dhimbje, është dhimbje.
Një prill i pikëlluar në shpirt.
Atdheu është kryqi, është kryqi.
E mban – dhe të mban ty – në shpirt.

Atdheu është toka e premtuar.
Ti shkel si një zot dhe s’e ke ndën këmbë
Atdheu s’ka fjalë, ka sy të trishtuar
Vdes dashuria në dashuri që të çmend.

Atdheu është buka e urritur,
të ikën nga duart e dot nuk e ngop
ëndërr dhe ankth dhe shpresë e sfilitur
me sytë n’errësirë vetveten kërkon.

Atdheu është varr i hapur, është varr.
Një jetë drejt tij shkon me besë që bind.
Në një pikë loti mbyt lotin fatvrarë
Në një pikë loti lirinë e lind.

Atdheu yt i vogli, i vogli,
Ai hyjnori i pavdekshmi – loti.

………………………………………….

 

Ismail Kadare

 

MALL

Ca pika shiu rane mbi qelq.
Per ty une befas ndjeva mall.
Jetojme te dy ne nje qytet,
Dhe rralle shihemi sa rralle.

Edhe m’u duk pak e çuditshme
Si erdh kjo vjeshte, ky mengjes.
Qiejt e ngrysur pa lejleke
Dhe shirat pa ylber ne mes.

Dhe thenia e vjeter e Heraklitit
Seç m’u kujtua sot per dreq:
“Te zgjuarit jane bashke ne bote,
Kurse te fjeturit jane veç”.

Ne ç’enderr kemi rene kaq keq,
Qe dot s’po zgjohemi valle?…
Ca pika shiu rane mbi qelq
Dhe une per ty seç ndjeva mall

 

Ky Dimer

Ç’I gjate ish ky dimer, Ç’I pafund.
E lodhur pudra mbi fytyren tende.
I mpire eshte gezimi, thua s’ngjallet dot.
Apo si ai q’u dergj nga nje lengate e gjate.
S’do mekembet kurre ashtu sic qe?

Ç’I gjate ish ky dimer, Ç’I ftohte ish.
Ne pusin e ndergjegjes mezi ndihen
Tingujt kambanash si renkim te mbyturish.
Ato gjithashtu vdiqen, dot s’i ngjall,
Sa gjera u vyshken, me e keqe se vete vdekja
Ish vyshkja e tyre e ngadalte, o zot.

Ç’I gjate ish ky dimer, Ç’I pashprese ish.
Kinezet qe s’duken me ne udhekryq rrugesh
Por vete ata s’kane vdekur: qelqe dritaresh
Te stilit q’ata sollen vezullojne ngriraz
Duke derguar ftohtesine e tyre
Mbi mijera fytyra si prej maske kalimtaresh

Sa kohe valle do ti duhet
Genit te races ate maske te shpelaje.
Apo ne luften e maskes me lekuren
Maska do te fitoje me ne fund?

Ç’i gjate ish ky dimer, ç’i acarte ish,
Mbi varrin e tiranit monoton
Shiu po bie. Ka gjume a s’ka nen dhe?

Ç’I gjate ish ky dimer, Ç’I vrerosur ish.
E lodhur pudra mbi fytyren tende.
Nen pluhur tempujsh, i lodhur shpirti im.

 

Kristal

Ka kohe qe s’shihemi dhe ndiej
Si te harroj un’ dalngadal,
Si vdes tek une kujtimi yt
Si vdesin floket dhe gjithcka
Tani kerkoj une posht’ e lart
Nje vend ku ty te te leshoj.
Nje strofe a note a nje brilant
Ku te te le, te puth, te shkoj.

Ne s’te pranofte asnje varr
Asnje mermer a morg-kristal.
Mos duhet vall’ prap te te mbart
Gjysem te vdekur, gjysme te gjalle?

Ne s’gjetsha hon ku te te hedh
Te gjej nje fushe a nje lulnaje
Ku butesisht porsi polen
Gjithkund, gjithkund te te shperndaj.

Te te mashtroj ndoshta keshtu
Dhe te te puth e t’ ik pa kthim
Dhe nuk do te dime as ne, askush
Harrimi ish ky, a s’ish harrim.

 

Koha e pamjaftueshme

S’kam kohe te harroj shume gjera
Qe nga mendja ti nxjerr perjete.
Per tragjiket e vjeter e shkreptimat
Do t’me duhen se paku dy vjet.
Dhe ndoshta po aq per Danten,
Per frengjishten tok me plazhet po aq,
Ndoshta grate do te jem duke fshire
Kur muzgu do te afrohet nderkaq.

Si udhetari me peshe te tepert
Para avionit qe niset pas pak
I ngarkuar rendshem ende
Do t’afrohem tek varri humbak.

Nga supet si ta heq kete barre?
Ku ta hedh kete peshe, si?
Me te s’mund te zbres atje poshte
Por as lart dot s’e le kurrsesi.

I menduar gjer ne cast te fundit
Nga mosthenia, nga pengu tragjik,
Nje shenje ndoshta te pakuptueshme
Do t’ju bej te gjitheve e do ik.

 

Kercenimi

Shtat’qind vjet kam per t’i djegur kullat,
Do te t’i vras qente shtat’qind vjet.
Keshtu Mujo me modesti pat deklaruar,
Ndersa eposi po hynte ne shekullin e tete.

Erdh’ pas tij i nenti, i dhjeti rredhazi.
Sa ngadale ne epos mllefi del…
Shtat’qind vjet kam per t’i djegur kullat,
Do te t’i vras qente shtat’qind vjet.

 

DIMRI

Dhe vjeshta i shkoi “fletet e saj”
i vertit era,i perpjek
dimri si perandor kinez
ngjyren e verdhe kudo e ndjek.
Dhe keto re qe tani vijne
ndryshe nga rete e gjertanishme
te shkreta jane pa vetetima
porsi djerina te merzitshme.

Vecse nen to qyteti zien
me drita,zhurma dhe trafik
dhe floket e tymta te uzinave
mbi supe i bien madherisht.

Ja horizonti i bardhe i dimrit
perballe peisazhit qe leviz
harxhon te fundmen vetetime
si reporteri te fundit blic.

 

DITE VJESHTE

Autobuzet urbane nga periferite
drejt qendres mbi xhama bien brymen
vjeshta si luaneshe krifeverdhe
ruan ditet e fundit nga dimri.

Te vitrinat,tek xhamat e kafeve
kalimtare te shumte ka
ne reflekset e flokeve te tua
nje nuance e kuqeremte ra.

prane diteve te tua te bardhe
kalova sot rastesisht
ti u trembe…une ujk nuk jam
po as dele nuk jam natyrisht.

Po ti eja andej te shkojme
pa i perfillur fjalet e botes
ku nga avulli xhamat e kafeneve
ngjajne si pamje qe s’jane ne fokus

Ne autobuzet urbane eja
te kalojme periferive mebryme
te shohim se si vjeshta krifeverdhe
ruan ditet e fundit nga dimri.

Një Vajzë

Duke të puthur, pa të dashur
Në shpirt ai ty të plagoi
Buzëpërgjakur nga të kuqtë e tu,
si vrasës tinëz shkoi

Krenar që ty “të shtiu në dorë”
Gjith’ shokëve emrin tënd ua tha.
Pranë gotës së birrës për ty folën
në park, të dielave ata.

Dhe ti e vetme mbete, bosh
mbenë sytë e ty në net bilbilash
Si sheshi i shkretë, ku posa ndodhi
Një katastrofë automobilash.

Tani kur shkon Rrugës së Dibrës
Ata me sy të ndjekin pas
Pataj me bërryl i bien shokut
“E sheh filanen? E ka pas…”

Dhe ti ul kokën shpejton hapin
T’arrish tek shoqja sa më shpejt
Të përsërisësh fjalët standart:
“Ah, njëlloj janë të tërë djemtë”

Të dyja t’ulura pranë radios
Do ndizni heshtur një cigare
tek supi i saj, nën fjalë lajmesh
një çast dremitja do të t’marrë

Dhe do të të çojë tek një rrugë tjetër
M’e gjerë, m’e bukur dhe më e re
Atje në sfond fabrikash, njerëzit
Nga kembët s’do të të venë re.

Atje ku t’ecësh midis turmash
Në një grup djemsh, ndoshta midis
Dikush me brryl do t’i bjerë shokut:
“E sheh filanen? Ishim miq…”

Ti qave

Ti qave dhe më the me zë të ulët
Se unë të trajtoja si prostitutë.
Athere lotëve të tu s’ua vura veshin
Të desha, pa e ditur se të desha.

Veç një mëngjes të beftë kur u gdhiva
Pa ty dhe bota krejt e zbrazët m’u duk,
Athere kuptova ç’kisha humbur,
Ç’kisha fituar kuptova gjithashtu.

Më rrezëllinte si smerald mërzija,
Dhe lumturia ngrysej si një muzg me re…
Nuk dija kë të zgjidhja nga të dyja
Sepse secila m’e bukur se tjetra qè.

Se ish i tillë ky koleksion bizhush
Që dritë e terr lëshonte njëkohësisht,
Që njëqindfish etjen për jetën shtonte,
Por dhe që vdekjen ndillte njëqindfish.

Në Parkun që e Mbuluan Fletët

Në parkun q’e mbuluan fletët
Të dy ne ecim qetësisht,
Pas shijes saj ka shtruar vjeshta
Qilim të verdhë natyrisht.

Dhe ndoshta si një ëndërr e zbehtë
Ju fanit një muzg i vonë
Ky park q’e kan’ mbuluar fletët
Ku pas kaq shekujsh ti po shkon.

Nga vagabondët me cigare
Ti mos u tremb e dashur kot
Imazhin tënd as dinosaurët
Shekuj më parë s’e shtypën dot.

Që ti të vije kaq e bukur
Me këta flokë, me këtë hap
Toka të egrën klimë e zbuti
Dhe akullnajat ktheu mbrapsht.

Dhe s’kish se si të ndodhte ndryshe
Të ndodhte ndryshe s’kish se si.
U desh të zhdukeshin përbindshat
Që te kjo botë të vije ti…

……………………………………………….

 

 

RESUL SHABANI

 

PA AKTORË E SPEKTATORË

Kështu ngjau një nate parajsore,

tek i ngrysur po i bëja shoqëri vetmisë sime,

m’u bë se dëgjoja ciatjen e spirancave

dhe u trondita trembshëm.

E ndjeva – po frynte nagapak,

e lëviznin trerët e shtëpisë.

 

Oj, shtëpi e vjetër me antenë,

me muzikën e prajshme, me shtrat e dritare,

me degën e ullirit dhe lulen e zezë,

me përkëdhelinë e të dashurës mitare

shtëpi, e vjetra shtëpi,

bregliqenore.

 

Kështu ngjau?

Hapat më shpunë kejit

me shtylla uji e fosfori.

Ishte natë e ishte terr,

isha vetëm e ishte verë;

se kush më tha,

a ma zuri veshi,

se te sheshi

po shfaqej një premierë.

Shpejtova hapin, ndala frymën,

dhe të pash,

vërtet atje në shesh

ishe Ti,

e veshur si mbretëreshë.

 

 

PENTAGRAMI ME NJË KËNGË

 

Shkronjat këtu janë shkraba dhe shenja,

e fjalët heshtje e palexueshme.

Tani flet vetëm pentagrami,

se një dorë dhe një shpirt në ty jetoi,

jetoi,

jeton ende poeti.

 

Atë që e thotë heshtja jote, fjala ime,

dhe fjala e poetit që vjen të jetojë,

e thotë,

më kot urtësia s’e dëshmoi se thesarët e fshehur

dikush i gjeti atëbotë.

 

AMSHIMI I HIRIT

 

Këndej anës sime dëgjova,

ishte zëri yt i dashur;

zëri i tërë fyjeve të botës

që poeti u frynte me mushkëri.

Pa këtë fjalë të ëmbël që shkon pas bagëtisë

çdo gjë jotja do të ishte pluhur e hi.

Në rrugën e marrë verdhësia

s’do të arrinte as deri në tavolinë,

ku shfaqet ngjyra dhe loti.

Këndej, në krahun tim,

pikëllimi pa hala thellimi

i thërret anijet të marrin erën

me velat dhe retë e bardha n’kokë.

Të gjithë shkruanin

e thoshin: do të kthehemi

me fjalën e urtë.

Të gjithë shkruanin letra;

të gjithë zgjoheshin;

të gjithë flinin;

të gjithë pinin ujë;

të gjithë i përshëndesnin

të afërmit e tyre në rrugë.

 

 

PAGJUMËSIA

Pagjumësia e poetit

është barrë që s’e mban

frymëzimi.

Shtrati ka këmbë;

këmbët janë ngjitur polip

në letargjinë e agonisë.

Po zallisem, oj nënë!

Faqja ka mbetur

pa puthjen tënde,

letra – pa fjalë.

Qe, shiko, a u çova

dhe hapa dritaren?

Kush hyri – fryma

e më tha:

– Nisu! Nëna të pret

e rruga është e gjatë.

Shtrati ka këmbë

e dhoma ime është pjatë fluturuese.

Po të vete

kë të pyes?

-Fjala s’më del goje

qepallat s’shqiten dot

oj, Nënë!

Çfarë zallie!

Ndoshta jam plot shëndet

e gjumi më shëron.

 

 

TRIPTIK

 

PIKËPYETËSI I PARË

 

Mugullojnë kërpudhat

nën diellin e ri dhe hijen e vjetër

të Trungut ironik.

 

Koha zbret me përrenjtë

deri në Detin e Lumit të Thellë,

gijotina prej uji ku e pret.

 

Ishte i tejdukshëm

muri që i ndante largësitë e paprekura;

ishte i djegshëm

pirgu që ngrihet deri në diell

dhe mbi fjalët e poezisë,

si porosi e lashtë e faunës.

 

Nga copat e forta të mishit

dhe nga eshtrat e zogjve të mi,

përmendorja e yjeve dhe e diejve

u ngrit mbi një kodër lulekuqesh.

 

Mugullojnë kërpudhat

në rrënjën e hijshme të filizit,

dhe shirat e largët paralajmërohen me retë

që i prishin kurorat e blerta të pyllit të ri.

 

Asnjë kohë nuk i përsërit më bukur

motrat e veta të verdha

si kallami i sheqerit.

I mbijetoi në këngë që vala-valës

ia tha në besë liqenit.

 

Në shtratin e lindjes

kashta e vjetër tani është kalbur,

dhe druri i tijosur i shtratit

është djegur në një betejë dashurie.

Kanë mbetur vetëm dy toptha mesingu

si relikte të një akti të papërsëritshëm.

 

Zhur e gur,

kasolla në breg dhe moçali,

atje lart plisi i borës-flakë,

majë mali e lusin fushën

t’i bëjë shtrat Drilon lumit.

 

E lusin malin të hapet

e t’i bëjë rrugë trimit,

që me një kalë përrallash

vjen kallamishtes

e ndalet nën një mollë.

 

Bora e hollë e zallit saharik

këndej Urës së Qabesë,

kthen trimin e ndjellë nga një fjalë

Nëne me një bijë të pabesë.

 

Po them:

Asnjë kohë nuk përsëritet më e bukur!

 

 

PIKËPYETËSI I DYTË

 

Lëre ëndrrën e merre grua

më të bukurën mollë fshati,

le ta tjerë me bosht një fije

të gjatë peri, sa rruga e kurbetit;

le t’i thërrasë mëngjes – mëngjes

kumritë e detit

t’i këndojnë këngë vëllait –

atij të vogëlit.

 

Perin lidhe përdore,

si jetimi me jetimen,

që gjetën rrugë të shpërlarë

me nurin e hënës,

nëpër malin mijëvjeçarë.

 

Dije, se në mal

mugullon kërpudha helmuese,

por lara e fluturës mbi të si pikturë

ta shfaq përpara parajsën.

 

Ti nuk je më i kthjellët se liqeni,

më i thellë se uji i tij horizontal.

Nga çatia e përhimtë e bregut

duket oxhaku yt dhe koka jote e lartë.

 

Unë e di se do të kthehesh,

se je kthyer edhe më parë festave,

kur lumi zinte akull e lulja vesë,

në ditën mes pranverës e dimrit.

 

Agimet e rrëmbyera si vala

pikojnë nga strehët e shtëpisë sate,

e poeti e merr me një fjalë

këngën e këndezit.

 

As në këngët e epeve të lashtë,

nuk gjen mëngjes më të bukur,

se möngjesi buzë liqenit,

kur heshtja mërmërit

dhe dielli ujëvarë derdhet

mbi çatinë e kasollës sime.

 

Po ndërtoj një barkë

me trungjet që ka sjellë

lumi i malit me shtylla bore;

ti futem Drilon Ziut

gjirit të thellë e të kthjellët.

 

Kah t’ia mbaj me barkën,

kur ujvarë e kam shpirtin

e rrëzohem mbi trupin tim?

 

E di se një ditë do të kthehesh

se unë s’do të shterrem me pritje,

se jam ujë kaq i thellë.

Merre kthjelltësinë time e më shiko,

a mund të ma prekësh fundin e fjalës,

medet!

 

 

PIKËPYETËSI I TRETË

 

Me kurthin e errët të natës,

me thuprat e njoma të mëkatit

e thura rrugën e largët

të kthimit

oj, Nënë!

 

Unë s’di të ta shkruaj një letër,

se më është ënjtur gjuha e shkrimit

nga lashtësia e germave

që i mbajta në hejbetë e mia,

andej nga me gishtërinjtë

kërkova një kore buke

të kohës së largët.

 

Kur do kthehem,

më e vogël se dora,

do më duket shtëpia,

shtëpia ime buzë liqenit,

kështjella prej uji,

që kaq shumë po ma zmadhojnë

kujtimet e përfytërimet.

Ajo del mëngjeseve

nga syprina e liqenit,

e futet në gjirin e ëndrrës

si fëmija jetim

që i qepet mëndeshës.

 

O, bobo, Nënë, sa shumë kam mall

për syrin tënd të shterur,

që kulloi aq vesë mëngjesit

bashkë me bilbilin në degë.

 

Nuk e di, nuk e di, nuk e di,

pyetem, pyes e më pyesin,

pikëpyetës më janë bërë

tri dimensionet e rrugës

dhe harku magjik

që ka përmbajtje uji.

Në rebusin me yje

ta nxjerr, si në tepsi,

hartën shpirtërore të liqenit

me një kasollë në zall.

 

Ngrohtësi e ahurit dimrit

e ruan nën borë lulen e tharë

pa erë e pa rrënjë

e me bukurinë

që në pranverë shndërrohet në flutur.

 

Rrugën e pata mësuar nga zhuritja e lumit

dhe nisa me Drilonin tatëpjetë;

mal më mal grykave, Nënë

deri te portat me shtylla yjesh

që nuk i prek dora ime

e mallit.

 

Si të kthehem

kur lumi me mua s’vjen përpjetë?

Uji kthjelltësinë e ka trazuar,

e portretin tim

s’e lexoj dot në syprinë,

si Narcisi në një legjendë.

 

A jam unë ky, kaq i ri?

pas qindra vjet rrrugëtimi

që e bën etja

me këmbët prej shavari,

duke kërkuar burimin, pellgun, pusin

ku del si prej sise,

si qumësht i bardhë,

Drini i Zi,

zi e zi,

moj Nënë!

 

Më gjetën në gjumë,

me kokën nën plis dheu.

Mbi duart e mia të mbuluara me gjethe,

në ujin që kishte lëshuar nata me vesë,

kishte mugulluar kërpudha

dhe lulja pa rrënjë.

 

Një lis, moj Nënë, një lis

hije të vjetër po më bën

në malin që ma ndau rrugën dysh,

rrugën që shpie në zhurin tim.

U lodha në gjumë e pritje

dhe të mbiva si kërpudhë,

në këto fjalë.

 

Kush e di sa shekuj –

rrënja ime?